Osuszacz ziębniczy jest najczęściej zaniedbywanym urządzeniem w sprężarkowni — „nie ma filtrów do wymiany, więc nie ma co serwisować”. W praktyce 80 % awarii osuszaczy, które naprawiamy, zaczyna się od zapchanego skraplacza i niedziałającego spustu kondensatu. Oba problemy widać gołym okiem i oba można usunąć w godzinę, jeśli zrobi się to na czas.
Jak działa i co się w nim zużywa
Osuszacz schładza sprężone powietrze do ok. +3 °C (ciśnieniowy punkt rosy), wytrącona woda spływa do separatora i jest usuwana spustem, a powietrze wraca do temperatury otoczenia w wymienniku powietrze–powietrze. Układ chłodniczy jest zamknięty i w dobrze serwisowanym osuszaczu czynnik nie „zużywa się”. Zużywają się: wentylator skraplacza, spust kondensatu (elektrozawór, pływak), presostaty i — przez pył — drożność skraplacza.
Harmonogram obsługi
| Częstotliwość | Czynność | Kto |
|---|---|---|
| Codziennie / co zmianę | spojrzenie na wskaźnik punktu rosy (zielone pole) i czy spust „strzela” | obsługa |
| Co tydzień | test ręczny spustu (przycisk TEST), kontrola czy nie ma wody za osuszaczem | obsługa |
| Co miesiąc | oględziny skraplacza, odsłonięcie i odkurzenie lamel, kontrola wentylatora | obsługa / UR |
| Co 6 miesięcy | czyszczenie skraplacza sprężonym powietrzem (od środka na zewnątrz), czyszczenie filtra siatkowego spustu | obsługa / serwis |
| Co 12 miesięcy | przegląd serwisowy: pomiar punktu rosy, ciśnień czynnika, prądu sprężarki chłodniczej, szczelność układu, wymiana wkładu filtra wstępnego i spustu | serwis |
| Co 3–5 lat | wymiana elektrozaworu/spustu, kontrola kondensatorów rozruchowych, wentylatora | serwis |
Czyszczenie skraplacza krok po kroku
- Wyłącz osuszacz i odłącz zasilanie (nie zamykaj przepływu powietrza, jeśli instalacja ma obejście — skorzystaj z niego).
- Zdejmij panel skraplacza (zwykle kratka od strony wlotu powietrza chłodzącego).
- Odkurz lamele od zewnątrz; grubą warstwę pyłu zdejmij miękką szczotką wzdłuż lamel, nigdy w poprzek.
- Przedmuchaj sprężonym powietrzem (max 4–6 bar) od strony wentylatora na zewnątrz, czyli w kierunku odwrotnym do przepływu powietrza chłodzącego.
- Pył olejowy lub tłusty nalot — pianka do skraplaczy klimatyzacyjnych, spłukanie wodą pod niskim ciśnieniem, wysuszenie.
- Sprawdź, czy wentylator obraca się lekko i nie ma luzu na łożysku; załóż panel, włącz zasilanie, po 15 minutach sprawdź punkt rosy.
W sprężarkowniach z dużym zapyleniem (stolarnie, piaskownie, odlewnie) warto zamontować na skraplaczu matę filtracyjną G3/G4 w ramce — wymienia się ją w minutę zamiast czyścić lamele.
Objawy, przy których nie czekaj z serwisem
| Objaw | Co prawdopodobnie się dzieje |
|---|---|
| Wskaźnik punktu rosy w czerwonym polu przy czystym skraplaczu | niedobór czynnika (wyciek), niesprawny zawór obejścia gorącego gazu |
| Osuszacz wyłącza się na alarm wysokiego ciśnienia | zapchany skraplacz, niesprawny wentylator, otoczenie powyżej 40 °C |
| Oblodzony wymiennik, spadek ciśnienia na osuszaczu | zawór obejścia gorącego gazu rozregulowany — wymiennik zamarza od środka |
| Sprężarka chłodnicza startuje i zaraz gaśnie („klika”) | kondensator rozruchowy, przekaźnik, zbyt niskie napięcie |
| Woda za osuszaczem mimo zielonego pola | zapchany lub zablokowany spust, zbyt duży przepływ powietrza (osuszacz za mały) |
| Głośna praca wentylatora, wibracje | łożysko wentylatora, połamana łopatka, luzy mocowania |
Układ chłodniczy (czynnik, lutowanie, zawór gorącego gazu) to prace dla serwisu z uprawnieniami F‑gaz — nie da się ich wykonać „domowym sposobem”, a próby dopełniania czynnika bez usunięcia nieszczelności kończą się kolejną awarią po kilku tygodniach.
Co zawiera przegląd osuszacza w PLIOL
Pomiar ciśnieniowego punktu rosy pod obciążeniem, kontrola i czyszczenie skraplacza, test i czyszczenie spustu (wymiana wkładu lub elektrozaworu), pomiar ciśnień ssania i tłoczenia czynnika, prądu sprężarki chłodniczej, próba szczelności detektorem, regulacja zaworu obejścia gorącego gazu, protokół z wynikami. Przegląd osuszacza wykonywany przy okazji przeglądu sprężarki jest tańszy — zobacz przeglądy sprężarek.
Podsumowanie
Czysty skraplacz, sprawny spust i jedno spojrzenie dziennie na wskaźnik punktu rosy załatwiają większość problemów z osuszaczem. Roczny przegląd serwisowy wyłapuje resztę — wycieki czynnika i rozregulowany zawór obejścia — zanim woda trafi na maszyny. Zaplanuj przegląd osuszacza.
Zobacz też: Osuszacz ziębniczy nie osusza powietrza · Ciśnieniowy punkt rosy · Woda w sprężonym powietrzu — jak usunąć · Serwis osuszaczy ziębniczych